Michal (Jakub Gierszal) is een Poolse advocaat die gevestigd is in Berlijn en daar een financieel succesvol leven heeft opgebouwd. Hij leidt het stereotype leven van een rijke, doch eenzame advocaat. Tot op een dag zijn voor dood verklaarde vader op de stoep staat. Hierdoor komen een aantal vragen naar boven die al uitgebreid zijn besproken in andere films en boeken. Waarom is Michal in de steek gelaten en waarom is er niet eerder al contact opgenomen? Gelukkig vormen deze clichématige onderwerpen niet de rode draad van Beyond Words, maar fungeren ze als dienblad waarop het daadwerkelijke onderwerp wordt aangeboden: het leven als migrant in een Westerse stad als Berlijn.
Dat de film geschoten is in zwart-wit, levert mooie beelden op. Op het eerste gezicht lijken bepaalde shots wel veel te lang te duren en krijgt de kijker het idee dertig seconden naar iets te kijken zonder dat het enige toegevoegde waarde heeft. Later wordt echter duidelijk dat het wel degelijk met een reden is en laten juist deze scènes je nog een extra maal denken over het onderwerp: de immigrant die volledig onopgemerkt leeft in een ander land. Michal doet er alles aan om niet op te vallen als buitenlander. Met een slank figuur gepresenteerd in een duur pak en met achterover gekamd, wit haar ziet hij er bijzonder Arisch uit. Elke ochtend strijkt hij netjes zijn witte overhemd en, alhoewel hij al vloeiend Duits spreekt, oefent hij op een smetteloos accent. Michal is geen Pool meer, wil het niet meer zijn.
Toch verandert alles met de komst van zijn vader. Dit begint al bij de ontmoeting met zijn baas en vriend Franz. De Poolse muzikant en punker botst direct met de succesvolle advocaat. Door deze ‘culture clash’ voelt Michal zich gedwongen om maar halve waarheden te vertalen tussen de twee. Vader en zoon trekken een weekend met elkaar op en alhoewel de symboliek in verschillende scènes op vele manieren opgevat kan worden, is het toch wel duidelijk wanneer de identiteit van onze hoofdpersoon op losse schroeven komt te staan. De perfect geassimileerde migrant, wiens levensdoel was om onopvallend te zijn en als doorsnee Duitser door het leven te gaan, schreeuwt het meerdere malen uit in het Pools. De Duitse identiteit kan hem even niet meer boeien, het toneelspel ligt even stil. Het lijkt onschuldig, maar spreekt boekdelen.
Acteur Jakub Gierszal staat volledig in dienst van de film en dit doet hij naadloos. Op briljante wijze weet hij emoties als woede, verhevenheid en zelfs neutraliteit bijzonder natuurlijk over te brengen aan het publiek. Zo krijgt de flinterdunne rol van de hoofdpersoon toch nog de diepgang die het verdient.
Gaandeweg wordt het zeer actuele thema steeds duidelijker, kan een migrant zich ooit echt thuisvoelen in een nieuw land, kan hij zijn verleden vergeten en/of negeren? Dit alles spat uiteen in een ietwat vreemd slot. Een slot dat iets te veel probeert om apart en bijzonder te zijn en daardoor helaas de toon misslaat. Toch snijdt Beyond Words een belangrijk thema aan en presenteert dit op subtiele, maar effectieve wijze. Een film om te bekijken en vervolgens even goed over na te denken.
