Wie op vakantie gaat en wat meer te weten wil komen over zijn bestemming kan natuurlijk de reisgids erbij pakken. Ook films kijken die uit het land komen waar je naar toegaat helpen je te leren over de cultuur, omgeving en gewoontes. Vandaar deze rubriek, met deze keer als bestemming: Polen.
Door de enorme censuur ten tijde van het communistische regiem, is de filmindustrie in Polen nooit heel groot geweest. Er zijn enkele sterke films in die tijd uitgebracht, maar heel veel zijn het er niet. Namen zoals Roman Polanski, Krzysztof Kielowski en Agnieszka Holland hebben hun impact (ondanks hevige censuur) letterlijk achtergelaten, want zij zijn daarna vaak naar Hollywood gegaan om daar aan films te werken. De laatste tijd bloeit de filmindustrie in Polen op. Er zijn veel nieuwe onafhankelijke regisseurs bij gekomen in allerlei genres. Films worden wel steeds meer naar Amerikaanse standaard gemaakt en hebben dus niet iets heel eigens.
Amator (Kieślowski, 1979)
Filip heeft een camera gekocht om zijn net geboren dochtertje te filmen. De directeur van de fabriek waarin hij werkt, vraagt of hij het jubileumfeest wil filmen, gaat het mis. Vanaf dat moment kan Filip alleen nog alles door de camera bekijken. Amator’s thema is nog steeds hedendaags met de opkomst van social media, smart phone’s en instagram.
In Darkness (Holland, 2011)
Duitsland had Oscar Schindler, Nederland had Walter Süskind en Polen Leopold Socha. Laatstgenoemde is een rioolmedewerker die tijdens de Tweede Wereldoorlog een groep joden vindt die zich schuilhouden in de riolen. Hij belooft hun veilig te houden tegen betaling. Het verhaal wordt onnodig gedramatiseerd, maar Leopold’s heldendaad blijft mooi om naar te kijken.
Knife in the Water (Polanski, 1962)
Dit is Roman Polanski’s eerste film. Andrzej en Krystyna zijn onderweg naar een meer, om daar een ontspannen zeilvakantie te houden. Onderweg pikken zij een lifter op. Het stelletje is zo gecharmeerd van deze jongeman dat ze hem uitnodigen mee te gaan zeilen. Helaas stijgt de spanning tussen de lifter en de Andrzej; beide hebben een oogje op Krystyna. Dit is waarschijnlijk de beste film uit Polen.
Seksmisja (Machulski, 1984)
Max en Albert laten zich in het jaar 1991 invriezen. In plaats van een paar jaar later wakker gemaakt te worden, worden zij wakker in het jaar 2040 na een verwoestende kernoorlog. Vrouwen zijn de baas geworden en mannen nergens te bekennen. De twee beleven veel humoristische momenten, maar de film zit eveneens tjokvol verborgen politieke satire.
Dzien Swira (Koterski, 2002)
Een docent met OCD probeert een gedicht te schrijven. De dag verloopt echter niet zoals hij zou willen en dat maakt hem boos. Dzien Swira is een humoristische film, maar ook eentje met een nare bijsmaak. Deze man haat iedereen en alles om zich heen, ook zichzelf. Het is het Poolse antwoord op het film subgenre ‘het gehad hebben met het alledaagse’.
