Over zo’n twee maanden gaat het weer geheid gouden plakken voor ons regenen tijdens de Winterspelen. Ditmaal vormt de zonnige badplaats Sotsji aan de Zwarte Zee het decor: een prachtige blauwe kust met enkele kilometers verderop besneeuwde toppen. In Poetins Olympische Droom zien we dat met dit megaproject miljarden zijn gemoeid en de grote invloed op het gehele gebied.
Hans Pool reisde samen met Jelle Brandt Corstius door Rusland voor de VPRO-programma’s Van Moskou tot Magadan en Van Moskou tot Moermansk. Tijdens de opnames deed hij ook Sotsji aan, dat toen pas net was aangewezen als podium voor de Olympische Winterspelen van 2014. Twee jaar later, toen de bouwwerkzaamheden tot een verder stadium waren gevorderd, kwam hij terug in het badoord om de invloed die dit project op de omgeving heeft vast te leggen. Poetins Olympische Droom is een activistische film die de verpletterende macht van de staat en het grootkapitaal ten opzichte van de kleine mens aan de kaak stelt.
De film volgt verschillende personages die op een of andere manier betrokken zijn bij de bouw van het Olympische dorp. Zo krijgen we een bobsleekampioen te spreken – naar eigen zeggen heeft hij in zijn jeugd een Duitse herder gewurgd – die maar steeds niet te horen krijgt of hij deze editie mag deelnemen. Een oud Russisch mannetje moet allerhande bureaucratische protocollen ondergaan om het graf van zijn voorouders te bezoeken, dat nabij de bouwputten ligt. Een mensenrechtenactivist deelt folders over rechtsbijstand uit aan Oezbeekse gastarbeiders, die deze een beetje aarzelend aannemen – stel je voor dat de werkgever te zien krijgt dat zij deze folders aannemen. Een taxichauffeur betreurt hoe Sotsji verworden is van een vrijetijdsoord voor de arbeider tot het Cannes van Rusland, waar de jetset duizenden euro’s per nacht betaalt om in het hotel te mogen slapen waar Joeri Gagarin, de eerste man in de ruimte, heeft overnacht. Tevens worden de machthebbers getoond: de steenrijke investeerder die het project vergelijkt met de prestigieuze ruimtereizen uit het Sovjettijdperk, de aannemer die stelt dat de werknemers niet mogen klagen over achterstallige uitbetaling omdat vroeger mensen halve jaren niet werden uitbetaald of de lokale voorzitter van Verenigd Rusland, de partij van Poetin. Pool schiet mooie plaatjes waarin het individu tegen de achtergronden van de kolossale bouwstellages worstelt om zijn eigenheid te behouden.
De grote afwezige is titelheld Poetin. Hoewel de film opent en eindigt met de ski-avonturen van deze Russische beer en hij groot op de filmposters prijkt, blijft het verband tussen de machopresident en de spelen een beetje suggestief. Er wordt door de geïnterviewden weliswaar veel verteld hoe het land veranderd is van een communistisch land in een dictatuur van de rijkdom, dat Sovjet-af is maar nog geen volwaardig kapitalistisch land is, maar dit zijn ontwikkelingen die al onder het bewind van Boris Jeltsin speelden. Ook wat betreft de schrijnende uitbuiting van de Oezbeken – ruim de helft wordt onbetaald het land weer uitgezet als het werk erop zit – is het de vraag of dit niet al jaren schering en inslag is in Rusland. De enige directe link is dat de bouw van het Olympische dorp aansluit bij de prestigedrang van Poetin: Rusland moet weer een machtsfactor van belang worden op het internationale toneel en daar heeft de gewone burger zich maar naar te schikken.
