Over een kleine drie weken, op 19 maart, gaat in Utrecht de zeventiende editie van het Holland Animation Film Festival van start. Vijf dagen lang staat de stad in het teken van animatiefilm, met een selectie van zo’n 400 films. Het HAFF biedt animatie in de brede zin van het woord, van beeldinstallaties tot gamedesign en van studentenfilms tot films van gevestigde filmmakers.
Bill Plymouth is zo’n gevestigde naam, een van de weinige animatoren die het voor elkaar krijgt zonder de hulp van grote studio’s avondvullende films te maken. Naast vele korte projecten heeft hij inmiddels zeven lange speelfilms op zijn naam staan, allemaal met zijn kenmerkende stijl vol krassen en schaduwspel. Na het cynische Idiots and Angels uit 2008 is hij nu terug met Cheatin’, de openingsfilm van het Holland Animation Film Festival. De animatie is een expressieve vertelling over trouw, afgunst en vergelding.
Als Eila in haar gele Victoriaanse zomerkledij over de kermis flaneert, kijkt elke man zijn ogen uit. Zo’n verfijnd wezentje, dat heeft de man op de straat zelden gezien. In de botsautootjes is ze dan ook geen moment veilig: talloze ongure types zijn er alles aan gelegen om haar broze schoonheid te beschadigen. Gelukkig is daar Jake, een kast van een vent, die de dame in nood van de gulzige bumpers weet te redden. Na deze korte ontmoeting blijft Eila smachtend achter, tot ze plots in een brandend huis belandt. Weer is Jake haar redder in nood en ze beginnen een leven samen. Andere dames azen echter op Jake en via een list overtuigen ze hem ervan dat Eila met talloze andere mannen het bed deelt. Jake is volledig overstuur en besluit wraak te nemen door elke dag een andere dame op te pikken en mee te nemen naar het EZ Motel. Als Eila hier achter komt, besluit zij op haar beurt ook weer wraak te nemen, eerst door een moordenaar op Jake af te sturen en later door zelf het heft in eigen hand te nemen door middel van de zielsverwisselingmachine van een mysterieuze gewezen illusionist. Hiermee kan Eila tijdelijk in de huid van Jake’s minnares kruipen.
Zoals gebruikelijk bij Bill Plympton is er geen sprake van gesproken tekst, met uitzondering van een duet van Verdi. Personages krijgen karakter door een heel scala aan geluidseffecten en uitzinnige uitvergrotingen: de schouders van Jake zijn bijvoorbeeld tien keer breder dan zijn heupen. Achtergronden verschuiven en veranderen van perspectief en doen daarin denken aan de Duitse expressionistische cinema uit de jaren twintig en dertig. De oude, groezelige setting wordt nog extra aangedikt door de muziek van Nicole Renaud, een smerige wals met daarbovenop een ijle stem die licht nerveus maakt. Plympton benut de mogelijkheden van animatie om razendsnel van plaats, tijd en vorm te wisselen, wat een psychedelisch effect oplevert.
