Lieve mensen, vergeet niet een paarse chrysant of tulp voor je vriendin of geliefde moeder te kopen. 8 maart aanstaande is het weer Internationale Vrouwendag. In het teken van solidariteit tussen vrouwen wereldwijd wordt komend weekend in Den Haag voor de vierde keer het Arab Women’s Film Festival georganiseerd, naar eigen zeggen het ‘ jaarlijkse, wereldwijde filmfestival dat een select aantal films vertoont waarin de Arabische vrouw centraal staat.’ Openingsfilm Ana Ana (Arabisch voor ‘ik ben mezelf’) is een samenwerking tussen de Nederlandse documentairemaakster Corinne van Egeraat, de Tsjechisch-Nederlandse Petr Lom en vier jonge Egyptische vrouwen die hun leven in de Arabische lente verfilmen.
Toen in 2011 de Egyptische Revolutie uitbrak, vertrokken Van Egeraat en Lom naar het land om de omwenteling te documenteren. Lom maakte de documentaire Back to the Square, Van Egeraat zette ‘The Self-Portrait Video Project’ op, waarmee ze jonge Egyptenaren leerde hun eigen autobiografie te schieten. Vier van haar leerlingen zijn geëngageerd theatermaakster Sondos Shabayek, architectuurstudente en fotografe Wafaa Samir, performance artist Sarah Ibrahim en filmster Nadine Salib. Van Egeraat en Lom bewerkten de vier portretten tot een geheel dat de jonge Egyptische vrouw van na de Revolutie te duiden. Welke factoren bepalen wat ze zijn: hun afkomst, geloof, wensen, lichaam, ervaringen, eigenschappen? Zo wist Sondos haar leven al dat ze journalist wilde worden, maar verloor haar geloof in de media tijdens de ontwikkelingen in haar land. Nu vertelt ze haar waarheid door middel van theater. Wafaa, die haar leven al in verlegenheid leeft, ontdekt een belangrijk deel van haar identiteit wanneer ze documenten van haar opa vindt, die zelf ook fotograaf was. Net zoals hun thuisland Egypte worstelt elk van de vier jongedames met hun zelfbeeld.
De film wisselt af tussen beelden van de vrouwen die zichzelf filmen in hun omgeving, nieuwsbeelden en beelden die op een poëtische manier de zoektochten van de dames verbeelden. Zo is het wuivend zand van de Sahara een terugkomend beeld, net als een stoel in een verlaten woestijnlandschap. De filmpoëzie is echter minder sterk dan zelfgeschoten beelden of archiefbeelden en komen iets te vaak terug. De citaten en overpeinzingen van de hoofdpersonages zijn juist zeer intelligent en tonen een kaleidoscopisch en veelzijdig beeld van de jonge Egyptische creatieve vrouw. Het blijven echter voornamelijk korte gedachtestromen die interessante thema’s aanstippen, ze hadden verder uitgewerkt mogen worden. Deze onevenwichtigheid – en de iets té hypnotiserende ambientmuziek van de Japanner Riuichi Sakamoto – doen de film soms wegdrijven van de realiteit van een gebroken land, waardoor Ana Ana bij vlagen aan urgentie inboet.
