Enige tijd terug werd er op televisie een vergelijking gemaakt tussen een aflevering van De Wereld Draait Door van 10 jaar geleden en een aflevering van nu. Het eerste wat opviel was dat het programma ontzettend snel en vlug is geworden, een trend dat zich in het huidige medialandschap steeds vaker voordoet: alle informatie moet zo compleet en zo snel mogelijk naar de kijker toe, zonder pauzes en zonder remmen. Ook bij films wordt alles steeds sneller: ook hier zie je een groot tempoverschil tussen een film van enige tijd terug en nu. De Nederlandse film Tussen 10 en 12 van regisseur Peter Hoogendoorn ging in september 2014 op het Internationale Film Festival in Venetië al in première, maar is nu ook in de bioscoop te zien. Tussen 10 en 12 laat zien dat een langzame, stille film ook zo zijn charmes heeft: een vluchtig rustmoment in een wereld die steeds sneller gaat.
Het (slechts) 70 minuten durende verhaal van Tussen 10 en 12 gaat over de relatie tussen de grote tragedies en de kleine dagelijkse routines van het leven. Het verhaal is vrij kort samen te vatten. Twee politieagenten (Nasrdin Dchar en Cynthia Abma) zijn op weg naar het huis van een alledaagse familie om het treurige nieuws te brengen dat hun dochter is verongelukt. Zoon Mike (Ko Zandvliet) is met zijn vriendin Katja (Elise Van ’t Laar) alleen thuis en hij krijgt als eerste het vreselijke bericht te horen. Nadat Mike het nieuws te horen heeft gekregen, wordt stilgestaan bij hoe hij dit bericht verwerkt. Katja probeert Mike enigszins te troosten, ook al heeft dit vrij weinig zin. Vervolgens stappen de twee in de auto en rijden ze met de agenten naar het werk van vader Gerard (Raymond Thiry), een stugge, hardwerkende monteur. Ook hij krijgt het nieuws te horen en ook hier ziet de kijker hoe de vader dit verwerkt. Ten slotte rijden ze met zijn allen naar het werk van moeder Irina (Olga Louzgina) om ook haar dit nieuws te vertellen. Uiteindelijk wordt het hele gezin thuis afgezet en geeft Katja het gezin de ruimte om te rouwen. Het gaat in Tussen 10 en 12 echter niet om de gebeurtenissen in het verhaal. Die zijn vrij makkelijk uit te leggen en zijn ook niet per definitie spannend. Waar het hier om gaat, is hoe de personages reageren op een bericht dat hun leven zal veranderen: hoe hun dagelijkse routine ruw wordt verstoord, terwijl de wereld om hen heen keihard doorgaat.
Het eerste wat opvalt aan de film is de stilte: de stilte die het verlies van de dochter symboliseert. Hoe ongemakkelijk het soms voor de kijker is, de stilte is aanwezig, lang en (hoe paradoxaal het ook klinkt) hard. De scènes op de achterbank van de politieauto lijken eindeloos, maar toch laat het goed zien wat er op dat moment door de hoofden van de familie heen gaat: onbegrip, een groot verlies. Dit wordt erg sterk in beeld gebracht. Ook sterk aan de cinematografie is het feit dat de camera soms erg veel afstand neemt van de belangrijke gebeurtenissen. Op het moment dat zoon Mike te horen krijgt dat zijn zusje is verongelukt, ziet de kijker dit vanuit het perspectief van de vriendin, die zeker 8 meter van het tafereel vandaan staat. Dit is zeer ongebruikelijk, maar het werkt: je wilt het liefst zo dicht mogelijk bij de zoon zijn om zijn reactie mee te krijgen, maar regisseur Hoogendoorn kiest daar bewust niet voor. Het triggert je, het maakt iets in je los. Dit doet hij vaker in de film, waardoor je als kijker telkens geboeid blijft door deze ongebruikelijke cinematografie.
Ook de acteurs dragen hun steentje bij aan de indrukwekkende sfeer. Met name Ko Zandvliet als zoon Mike en Raymond Thiry (de meest ondergewaardeerde acteur van Nederland) als vader Gerard zijn erg sterk. De relaxte, stoïcijnse Gerard laat zien wat een vreselijk bericht met een persoon kan doen: Hoe het lijkt alsof alles ineens er niet meer toe doet. Hij doet dit echter in stilte, in zichzelf gesloten. Hoe je met enkel lichaamstaal en bepaalde blikken richting de overige personages zo veel kan vertellen over wat jouw personage voelt, is indrukwekkend. Deze stille, emotionele momenten kruipen je onder de huid. De slotscène met Elise van ’t Laar is, hoewel opnieuw erg stil, zo enorm sprekend voor de film, waarbij alles samen komt in een minuten lang shot.
Hoewel de film redelijk kort is, zijn de sequenties wat repetitief: bij elke sequentie staat er 1 familielid centraal en elke sequentie kent dezelfde opbouw. Er is dan ook geen sprake van een spanningsboog en de film is enorm voorspelbaar. Maar, zoals ik in het begin al zei, deze film kijk je niet voor het spannende verhaal, en zal daarom misschien niet voor iedereen interessant zijn. Het is een sfeerimpressie: Peter Hoogendoorn wil een sfeer neerzetten, een sfeer waarin onbegrip, verdriet en stilte centraal staan. Hoe kan de wereld zo hard doorgaan, terwijl hun wereld stil lijkt te staan? Dit legt hij goed vast op het witte doek.
