Hoewel het de kwestie van geweld in videogames en hun verhouding tot geweld in de maatschappij steeds meer ter ruste wordt gelegd, laait de discussie toch weer op in de nasleep van een massamoord, zij het op Utøya, in Aurora of Sandy Hook. Deze week wees de National Rifle Associaton tijdens hun persvoorlichting de vinger naar iedereen, videogames incluis, behalve vuurwapens zelf. Laat ik duidelijk zijn: dit is een Amerikaanse kwestie. Nederlandse wapenwetten zijn strikter, het sociale vangnet voor mensen met een psychische stoornis of geestelijke aandoening een stuk hechter. We zijn ver van een censuur of verbod op gewelddadige spellen. Ik kan hier niet anders dan samenvatten en cliché’s spuwen, maar toch wil ik een bepaalde nuance uitlichten.
Wayne LaPierre, vice-president van de NRA opperde het waanzinnige idee dat meer wapens in openbare ruimtes de algehele veiligheid juist bevorderen en dat juist mensen als Lanza aangezet worden om te moorden door de gewelddadige weergave van geweld in de media; het gif dat door de samenleving stroomt. Zijn woorden:
“There exists in this country a callous, corrupt and corrupting shadow industry that sells, and sows, violence against its own people. Through vicious, violent video games with names like Bulletstorm, Grand Theft Auto, Mortal Kombat and Splatterhouse.”
Tegenstanders wijzen er op dat juist het bemoeilijken van wapenbezit onbetwist effectief is om vuurwapen-gerelateerde moorden terug te brengen. Nog belangrijker is wellicht de aandacht, of het gebrek eraan, voor ‘mental illness’. Elk van deze moordenaars leek te lijden aan antisociale stoornissen of verschillende vormen van autisme. Ik heb ervaring met autisten: zij zullen een hoop prikkels nodig hebben alvorens te moorden, laat staan op een georganiseerde wijze. Echter, in een onbeschermde omgeving en met toegang tot vuurwapens, is het dan nog wel zo lastig?
Het is waar en zelfs vanzelfsprekend dat games doorspekt zijn met geweld. Grand Theft Auto is, zelfs in het licht van de irrationele preek van LaPierre, bijzonder accommoderend in het massaal ombrengen van willekeurige burgers. Call of Duty: Modern Warfare 2 heeft dat beruchte vliegveld-level.Het is nooit aangetoond dat games en geweld invloed op elkaar hebben. Ikzelf schoot al op virtuele nazi’s toen ik vijf was en doe geen vlieg kwaad. Maar is het zo ondenkbaar dat games als aanstichter of inspiratie kunnen dienen voor hen die al zo ver afgezonderd zijn?
De reactie van gamers is niet bijzonder bemoedigend. Gamers nemen de scheiding tussen virtueel en fysiek geweld voor lief en stellen zich schamper op. InsideGamer plaatste vorig jaar bijvoorbeeld een sarcastisch artikel als reactie op de media-aandacht rond Tristan van der Vlist. Het najagen van je eigen agenda over de rug van tragediën als in Alphen of Sandy Hook is smakeloos en verkeerd. Wij gamers hebben een verantwoordelijkheid om te erkennen dat er absoluut veel geweld zit in games; dat kan niet zonder gevolgen zijn. En hoe vaak de Jack Thompsons of Wayne LaPierres van de wereld tevergeefs de schuldvraag trachten te beantwoorden, dat maakt het niet minder waar.
